X
تبلیغات
نوشته ها - دیزج

نوشته ها

با مطالبی : اجتماعی - تاریخی - فرهنگی - مناسبتها - خانوادگی و متنوع

دیزج

 

 وجه تسمیه

   دیزج معرب دیز یا دیزه ‌است که در منابع معتبر دو معنی متفاوت برای آن ذکر شده‌است. نخست به معنی رنگ یا رنگ خاکستری و اسب خاکستری رنگ و در معنای دیگر بمعنی دیزک یا همان دژک به معنی دژ و قلعه است.

   روستاهای زیادی به نام دیزَج در ایران وجود دارند. واژه دیزج عربی‌شده دژک فارسی به معنای دژ کوچک است. به قولی دیگر معنی آن ده میان دو کوه است.

   فهرست زیر روستاهای با نام دیزج را نشان می‌دهد:

   همانطور که می بینید همه روستاها در استان های آذربایجان و کردستان قرار داشته و این اسم بیشتر در شمال غربی ایران دیده می شود تا جایی که تحقیق عمیق به عمل آوردم چند شهر دیزج هم اکنون در آن مناطق رو به گسترش هستند. از جمله دیزج مرگور در نزدیکی ارومیه با ۱۰۰۰۰ نفر کرد زبانند و دیزح دیز در نزدیکی خوی با ۸۰۰۰ نفر ترک بانند.

دیزج‌ور یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان مواضع‌خان شمالی بخش خواجه شهرستان هریس واقع شده‌است.

دیزج دیز، روستایی است از توابع بخش مرکزی و در شهرستان خوی استان آذربایجان غربی ایران.

این روستا در دهستان قره سو قرار داشته و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۷۵۲۷نفر (۱۴۸۶ خانوار) بوده است.

دیزج جمشیدخان، روستایی است از توابع بخش مرکزی و در شهرستان خوی استان آذربایجان غربی ایران.

این روستا در دهستان دیزج قرار داشته و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۴۹۸نفر (۱۰۲ خانوار) بوده است.

خان‌دیزج، روستایی است از توابع بخش مرکزی و در شهرستان خوی استان آذربایجان غربی ایران.

این روستا در دهستان رهال قرار داشته و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۶۰۴نفر (۱۲۱ خانوار) بوده است.

دیزج بطچی، روستایی است از توابع بخش مرکزی و در شهرستان خوی استان آذربایجان غربی ایران.

این روستا در دهستان فیرورق قرار داشته و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۱۷۳نفر (۴۶ خانوار) بوده است.

دیزج مرتضی‌خان، روستایی است از توابع بخش مرکزی و در شهرستان خوی استان آذربایجان غربی ایران.

این روستا در دهستان قره سو قرار داشته و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۷۸۵نفر (۱۶۷ خانوار) بوده است.

دیزج‌هریک، روستایی است از توابع بخش مرکزی و در شهرستان خوی استان آذربایجان غربی ایران.

این روستا در دهستان قره سو قرار داشته و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۳۶۳نفر (۸۷ خانوار) بوده است.

دیزج حاتم‌خان، روستایی است از توابع بخش چایپاره و در شهرستان خوی استان آذربایجان غربی ایران.

این روستا در دهستان حاجیلار قرار داشته و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۲۹۷نفر (۶۹ خانوار) بوده است. 

دیزج الند، روستایی است از توابع بخش صفاییه و در شهرستان خوی استان آذربایجان غربی ایران.

این روستا در دهستان الند قرار داشته و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۱۰۳۸نفر (۱۷۱ خانوار) بوده است. .

دیزج یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان باویل بخش مرکزی شهرستان اسکو واقع شده‌است.

 

 سرین‌دیزج یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان شورکات جنوبی بخش ایلخچی شهرستان اسکو واقع شده‌است.

دیزج‌خلیل یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان گونی شرقی بخش مرکزی شهرستان شبستر واقع شده‌است. و طبق سرشماري سال 1385 با جمعيتي معادل 2941 نفر پرجمعيت ترين روستاي شهرستان مي باشد كه از چهار محله به نام هاي ديزه ، غيبيلو ، مريلو و عليا تشكيل يافته است.

دیزج دول، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان ارومیه و در شهرستان ارومیه استان آذربایجان غربی ایران.

این روستا در دهستان دول قرار داشته و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۷۱۴ نفر (۱۸۸ خانوار) بوده است.

دیزج نقاله، روستایی است از توابع بخش مرکزی شهرستان ارومیه و در شهرستان ارومیه استان آذربایجان غربی ایران.

این روستا در دهستان بکشلوچای قرار داشته و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۲۲ نفر (۶ خانوار) بوده است

دیزَج مَرگِوَر،به کردی دزا مرگور نام روستایی در دهستان مرگور از توابع شهرستان ارومیه در استان آذربایجان غربی ایران است. این روستا که در ۴۵ کیلومتری جنوب غربی شهر ارومیه قرار گرفته امروزه به صورت یک شهرک درآمده‌است و حدود ۱۰۰۰۰ نفر جمعیت دارد و تقریباً همه اهالی آن را کردهای کرمانج تشکیل می‌دهند.

 

دیزج فتحی، روستایی است از توابع بخش مرکزی و در شهرستان ارومیه استان آذربایجان غربی ایران.

این روستا در دهستان باراندوز قرار داشته و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۹۳ نفر (۱۹ خانوار) بوده است.

 

دیزج رحیم پور، روستایی است از توابع بخش مرکزی و در شهرستان ارومیه استان آذربایجان غربی ایران.

این روستا در دهستان باراندوز قرار داشته و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۱۱۳ نفر (۲۸ خانوار) بوده است.

دیزج تکیه، روستایی است از توابع بخش مرکزی و در شهرستان ارومیه استان آذربایجان غربی ایران.

این روستا در دهستان باراندوزچای شمالی قرار داشته و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۷۳۷ نفر (۲۰۴ خانوار) بوده است.

 

دیزج، روستایی است از توابع بخش سیلوانه و در شهرستان ارومیه استان آذربایجان غربی ایران.

این روستا در دهستان مرگور قرار داشته و بر اساس سرشماری سال ۱۳۸۵ جمعیت آن ۳۴۴۰ نفر (۶۳۴ خانوار) بوده است.

 

دیزج قربان یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان هرزندات غربی بخش مرکزی شهرستان مرند واقع شده‌است.

 

دیزج علیا یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان میشاب شمالی بخش مرکزی شهرستان مرند واقع شده‌است.

دیزج حسین‌بیگ یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان کشک‌سرای بخش مرکزی شهرستان مرند واقع شده‌است.

دیزج میرهمای یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان رازلیق بخش مرکزی شهرستان سراب واقع شده‌است.

دیزج عظیم یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان رازلیق بخش مرکزی شهرستان سراب واقع شده‌است.

دیزج شور یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان اردلان بخش مهربان شهرستان سراب واقع شده‌است.

دیزج سفید یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان رازلیق بخش مرکزی شهرستان سراب واقع شده‌است.

دیزج‌ور یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان مواضع‌خان شمالی بخش خواجه شهرستان هریس واقع شده‌است.

سرخه‌دیزج یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان ازومدل جنوبی بخش مرکزی شهرستان ورزقان واقع شده‌است.

  

دیزج شیخ مرجان  از بخش انزاب در مسیر جاده ارتباطی سلماس – شبستر در جوار شرقی شهر تاریخی تسوج  بنا شده است و دارای هفتصد و پنجاه خانوار و سه هزار و یکصدو و پنجاه نفر جمعیت

 

دیزج رضاقلی‌بیگ یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان کوهسار بخش مرکزی شهرستان هشترود واقع شده‌است.

دیزج صفرعلی یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان ازومدل جنوبی بخش مرکزی شهرستان ورزقان واقع شده‌است.

دیزج ملک یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان ازومدل جنوبی بخش مرکزی شهرستان ورزقان واقع شده‌است.

 

دیزج حسن‌بیگ یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان دیزجرود شرقی بخش قلعه‌چای شهرستان عجب‌شیر واقع شده‌است.

جمعیت این روستا بر پایهٔ نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵ خورشیدی، برابر با ۶۱۵ نفر بوده‌است.

 

دیزج آقاحسن یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان قاضی‌جهان بخش حومه شهرستان آذرشهر واقع شده‌است.

دیزج جالو یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان بزکش بخش مرکزی شهرستان اهر واقع شده‌است.

دیزج تلخاج یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان بزکش بخش مرکزی شهرستان اهر واقع شده‌است.

دیزج لیلی‌خانی یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان میدان‌چای بخش مرکزی شهرستان تبریز واقع شده‌است.

خواجه‌دیزج یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان آجی‌چای بخش مرکزی شهرستان تبریز واقع شده‌است.

دیزج شیخ‌الاسلام یکی از روستاهای استان آذربایجان شرقی است که در دهستان گاودول مرکزی بخش مرکزی شهرستان ملکان واقع شده‌است.

---------------------------------------------------------------------------

    و بالاخره دیزج(دزج=دجه) شاهرود این روستا در استان سمنان و در دهستان بخش مرکزی شهرستان شاهرود واقع شده است.

                           موقیعت جغرافیایی و تاریخی دزج:

   دجه در شش کیلو متری جنوب شاهرود از شمال به راه آهن شاهرود از جنوب به صحرایی منتهی به شهر بیارجمند و دهستان طرود  و از مشرق به روستای سعد آباد و سرحدات بخش میامی و از مغرب به روستای رویان و جعفر آباد محدود می شود. شاید بتوان گفت یکی از قدیمی ترین آبادیها در این منطقه که به زیر استاق معروف است باشد. شاهد مدعا وجود حصار ها و قلعه های متعدد و گورستانهای بیشمار و قناتهای فراوان و قدیمی آن باشد. چند سال قبل برای گسترش میدان مرکزی روستا قسمتی را خاکبرداری و به قبرهای مرتبط به زرتشتیان بود برخوردند.

   تا اوایل انقلاب که هنوز مهاجرت به شهرها گسترش نیافته بود و مردم به دامپروری و کشاورزی مشغول بودند جمعیت روستا به بیش از ۳۰۰۰ هم رسیده بوده است. اکنون به نظر می رسد جمعیت ساکن به کمتر از ۱۰۰۰ رسیده باشد.

 

  

                           اشتغال مردم در گذشته:

 

           شغل مردم در گذشته دور بیشتر دامپروری و گله داری گوسفند بوده تا کشاورزی چرا که محصولات دامی را راحت تر می توانستند به فروش برسانند تا محصولات کشاورزی. همانطور که بیان شد حاشیه جنوبی تا بیارجمند بیش از 100 کیلومتر بوده و در این شعاع عرض 50 کیلومتر و طول 100 کیلومترده ها چشمه آب وجود داشته و به جهت خاک مناسب و وجود دامنه کوههای متعدد تا چندی قبل پوشش گیاهی متنوع و پوشیده از جنگل داشته است. بلندترین رشته کوه این ناحیه ناروان بوده و آثار معادن مختلف و کارگاههای ذوب فلزات و غارهای دست نیافتنی در آن به چشم می خورد. چشمه های آب و محل استقرار گله ها به اسامی مختلف خوانده می شده که تعدادی از آنها شامل: زردآبیه – چاه قندی – داشو ........

 

                           معرفی صحرای دزج:

  در این منطقه به علت فراوانی آب و دام و پوشش گیاهی مناسب و چراگاهها و مراتع مجموعه ای از حیوانات وحشی علف خوار و گوشت خوار را به سوی خود کشانده بوده است. از گاو وحشی وگورخر و انواع بز کوهی و کل و آهو وگوزن و قوچ و......گرفته تا خرس و شیر و پلنگ و ببر و گراز و گرگ و....در آن می زیسته اند. اکنون به علت خشکسالی و عوامل انسانی منطقه تبدیل به صحرایی بی آب و علف تبدیل و گله های اندک آن با علوفه دستی تغذیه می کنند.

 

                           اشتغال کنونی مردم دزج:

   با روند و ادامه خشکسالی و از بین رفتن گله ها مردم از دامداری روی بر گردانده و به کشاورزی رغبت نشان دادند. در این مسیر با حفر چاههای آب عمیق که به بیش از 50 حلقه می رسد به کاشت گندم و جو و سیب زمینی و پیاز و گوجه فرنگی و جالیزجات و... و باغداری مشغولند. البته اضافه نماید که باغداری انگور در مرتبه اصلی قرار دارد.

 

 

                           معرفی انگور سرخ فخری دزج:

   اگر در هر گوشه ایران یا حتی جهان زندگی می کنید و انگور شاهرودی را نوش جان کرده و یا شنیده اید مرکز ثقل کاشت و داشت و برداشت این انگور که به سرخه فخری شهرت یافته در دزج قرار دارد. این انگور به علت ضخامت پوستی که دارد و سفتی گوشتش و درشتی و ظاهر سفید و قرمزش از مقبولیت زاید الوصفی بر خوردار شده و تا اقصی نقاط جهان صادر می شود. مردم محلی از این انگور کمتر استفاده می کنند. نه که حیفشان آمده بلکه این انگور چندان خوش خور نبوده و اهالی خوردن انگورهای لعل و عسگری و فخری سفید و صاحبی و ریش بابا و خلیلی و شاهانی ... را ترجیح می دهند. انگور سرخه فخری شاهرود محصول اختصاصی ایران بوده و فقط در بجنورد انگوری شبیه به این اما با کیفیت کمتر از آن دارند. این انگور را انگور زمستانی هم می نامند. در قدیم که سردخانه نبود انگور ها را با رشته نخهایی محکم می بسته و به سقف خانه های سرد و آفتاب نگیر آویزان و تا سفره نوروزی با طراوت هر چه بیشتر نگه داری می کردند. فقط کافیست بیان شود که انگورهای دیگر را با هزاران ترفند بتوانند تا شب چله نگهداری نمایند.

   سفتی دانه این انگور آنقدر زیاد است که به ندرت بتوانند از این انگور شیره بگیرند. در گذشته دور اهالی به این محصول انگور گوشت گاو می گفتند.

   گیاه این انگور بسیار پر محصول بوده تا جایی که توانسته اند از هر هکتار آن بیش از 50 تن انگور برداشت نمایند. ناگفته نماند که میانگین بر داشت انگور در کشور کمتر از 20 تن در هر هکتار می باشد. تنها قبح وارده بر آن هسته های زیاد و سفت آن بوده که هم جویدن آن میسر نبوده و هم در آوردن آن مقرون نیست. بر آورد می شود که تاکستانهای دزج بیش از 2000 هکتار باشد. رویان روستایی مجاور دزج است که آنها هم در باغداری انگور زمستانی فعالیت دارند. 

 Untitled

    آونگ کردن انگور از سقف خانه ها قبل از پیدایش سردخانه ها

 

  

   ادامه دارد..........

   ضمنا از هم ولایتی های عزیزم توقع داشته که حقیر را در تنظیم اطلاعات مربوط به دجه یاریم نمایند .

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

   

 

+ نوشته شده در  چهارشنبه سوم شهریور 1389ساعت 13:28  توسط   |